Vraag naar voedselhulp stijgt en het ergste moet nog komen
Volgens cijfers die De Standaard opvroeg bij de Voedselbanken West-Vlaanderen, Limburg en Oost-Vlaanderen zagen Voedselbanken tijdens de eerste coronagolf het aantal hulpbehoevenden met 15 tot 20 procent toenemen. Ook al bieden tijdelijke werkloosheid en andere steunmaatregelen nog een buffer. Ze houden hun hart vast voor wat nog komt. Niet alleen in de stad is sprake van toename maar ook op het platteland. Ook ziet men de samenstelling van hun publiek veranderen. Behalve het aandeel van alleenstaande ouders is ook het aantal hulpbehoevende jongvolwassenen toegenomen, bleek uit een enquête van de Koning Boudewijnstichting (DS 2 november). Ook zelfstandigen dienen zich vaker aan. Een groep die in geen enkel cijfer zit, komt voort uit de informele of zwarte economie. Ook die is door corona stilgevallen. Wie zo op straat komt te staan, vaak mensen zonder papieren en studenten, kan niet rekenen op bestaande steunmaatregelen, zoals de tijdelijke werkloosheid. In Leuven ziet men bijvoorbeeld veel buitenlandse studenten aanschuiven. De toegenomen vraag brengt aan de vooravond van de winter ook de bevoorrading in gevaar.
De OCMW’s kregen van de federale regering een extra budget van 6 miljoen euro voor voedselhulp. Uit een kleine bevraging bij de OCMW’s van centrumsteden blijkt dat dat geld eind 2020 bijna op is. Voedselbanken zijn volgens armoede-expert Bea Cantillon, de kanaries in de koolmijn. Mogelijk geven bovenstaande cijfers nog een te positief beeld van het reële armoedeprobleem. Bij het gros van de hulporganisaties is namelijk een doorverwijzing van een CAW of een OCMW nodig. Niet iedere hulpbehoevende, al zeker niet nieuwe armen, vindt de weg naar die instanties.
Volgens Nathalie Debast, woordvoerster van de VVSG gaat men vaak pas langs als alle andere mogelijkheden – spaargeld, hulp van familie of vrienden – zijn uitgeput’, ‘De stap naar het OCMW gaat nog steeds met veel twijfels en schaamte gepaard. Dat is logisch maar niet nodig, armoede kan iedereen overkomen.’ Volgens socioloog en armoede-expert Peter Raeymaeckers (UAntwerpen) ziet
wie wel aanklopt zijn of haar nood evenwel niet altijd herkend. Nieuwe armen hebben vaak een job of een eigen huis en voldoen daardoor administratief niet aan de regels voor hulp. ‘We zien vandaag meer dan ooit de drempels tot hulp en dienstverlening’. ‘De echte sociale effecten van corona zullen pas veel later te zien zijn.’ Voorlopig vertaalt het zich nog niet in pieken in de leefloon- of werkloosheidscijfers. De vragen voor schuldbemiddeling zijn volgens Debast tot juni wel met 7,7 procent gestegen. ‘Ook zien we meer vragen tot aanvullende steun voor bijvoorbeeld de betaling van huur, energie en andere noden.’ ‘Het is zeker niet zo dat de OCMW’s nieuwe noden niet herkennen, laat staan miskennen. Wie niet in aanmerking komt voor een leefloon, waarvoor de wet een strikte berekeningswijze voorschrijft, kan vaak wel nog op andere steun rekenen. Daar is de ondergrens de mogelijkheid om menswaardig te kunnen leven. In de schuldbemiddeling zullen we de groep van mensen die wel nog een uitkering of een loon hebben, door corona inderdaad zien toenemen.’
Bron: De Standaard 12 november 2020
