Hoe kan de arbeidsmarkt lessen trekken uit vorige crisissen ? deel 3
De Vlaamse werkzaamheidsgraad steeg in de jaren negentig gestaag. In 1997 voorbij de grens van 65 procent, in 2000 net geen 69 procent en in 2008 was het 72,3 procent. De financiële crisis van 2008-2009 sloeg hard toe op de Vlaamse arbeidsmarkt. In één jaar verloor de werkzaamheidsgraad 0,8 procentpunt. De vijf daaropvolgende jaren ging de Vlaamse arbeidsmarkt er gemiddeld met 0,1 procentpunt per jaar op achteruit. Van 2013 tot 2015 bleef de werkzaamheidsgraad hangen op 71,9 procent. Zoals nu werden in 2009 steunmaatregelen geactiveerd, zoals de tijdelijke werkloosheid, om de impact van de crisis op de arbeidsmarkt te beperken. Na de financiële crisis wachtte men lang met een herstelbeleid. Structurele hervormingen voor de arbeidsmarkt lieten aanvankelijk op zich wachten. De regering-Di Rupo (2011-2014) maakte de werkloosheidsuitkeringen wel degressief en het brugpensioen en het vervroegd pensioen strenger. Maar de Vlaamse werkzaamheidsgraad steeg pas in 2016 naar 72 procent en naar 75,5 procent in 2019 als gevolg van de hervormingen van de centrumrechtse federale en Vlaamse regeringen - loonkostenverlagingen en nog striktere regels voor de vervroegde uittreding - maar vooral van de aantrekkende internationale conjunctuur.
Geen nieuwe bedrijven, minder nieuwe banen
Compensatie- en hinderpremies, een uitstel van belastingen en kredietbetalingen, tijdelijke werkloosheid: ze zijn een infuus voor de bedrijven. Maar wat met nieuwe bedrijven en start-ups? Gaan er banen verloren omdat er minder bedrijven worden opgericht? Shyngys Karimov en Joep Konings van het Vives-instituut (KU Leuven) ontwikkelden een jobsimulator om de impact van het aangetaste ondernemerschap op de groei van de werkgelegenheid in België in te schatten.
Vertrekkend van de veronderstellingen van de Nationale Bank van België (-3,6% bbp in het eerste kwartaal) en een daling van de start-ups met 50 procent in het eerste kwartaal van 2020, wijst de simulatie op een verlies van 23.000 banen op korte termijn. Over tien jaar, in 2030, blijft nog een kloof van 8000 banen over. Als we dat vergelijken met een scenario waarin evenveel start-ups worden opgericht als in pre-coronatijden, wordt het banenverlies in vijf jaar opgehaald.
Bron: Alain Mouton, redacteur in Trends 18 juni 2020
