Een achterstandsbenadering: wat is het en hoe herken je het?

Bij het maken van beleid voor gelijke kansen hanteren beleidsmakers soms onbewust het idee dat ongelijkheid vooral te wijten is aan de mensen die minder kansen hebben. Dit perspectief staat bekend als ‘deficiet denken’ of ‘achterstandsdenken’. Door dit achterstandsdenken, dat diep ingebakken zit in taal en beleid, blijft ongelijkheid bestaan. Het is vaak onbewust aanwezig in labels en begrippen, waardoor het ‘normaal’ lijkt. Een voorbeeld is het begrip ‘risicoleerling’. Hoewel deze term vaak gebruikt wordt, draagt het bij aan het idee dat het probleem vooral bij het individu ligt. Er wordt onvoldoende stilgestaan bij systemen, structuren en beleid dat bestaande ongelijkheid juist versterkt.

Wat achterstandsdenken precies is en hoe je het herkent in beleid wordt door Kennisplatform Inclusief Samenleven inzichtelijk gemaakt via zes belangrijke vragen: Wat is een achterstandsbenadering? Waarom is een achterstandsbenadering een probleem? Hoe herken je achterstandsbenadering in taal, beleid en organisatiepraktijken? Met wat hangt achterstandsbenadering samen? Wat zijn alternatieve benaderingen die professionelen en organisaties kunnen toepassen? Waar kun je opletten op achterstandsbenadering in taal te vermijden? 

Bekijk de website: https://efdg5.r.sp1-brevo.net/mk/cl/f/sh/7nVU1aA2ng3tmhs8Y1QiYHg5OOgZbho/hdQmxnv7DbZq

Bron: Nieuwsbulletin voor en over centrumsteden - december 2025